Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2025 r., III FZ 16/25

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2025 r., III FZ 16/25

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2024 r. sygn. akt I SA/Po 649/24 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi D. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 13 sierpnia 2024 r. nr 3001-ICK1.5000.5.2024.2 w przedmiocie nałożenia kary porządkowej postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

Uzasadnienie

2 1. Postanowieniem z 21 listopada 2024 r., I SA/Po 649/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił D. S. (dalej "strona", "skarżąca") przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z 13 sierpnia 2024 r. w przedmiocie nałożenia kary porządkowej. Jako podstawę orzeczenia wskazano art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.").

3 2. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, że zarządzeniem z 23 października 2024 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego wezwania doręczono skarżącej 28 października 2024 r. zatem termin do wykonania wezwania upłynął 4 listopada 2024 r. Wpłata w tym czasie nie została uiszczona.

4 W dniu 12 listopada 2024 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenie wpisu, dołączając do niego potwierdzenie uiszczenia w tym samym dniu żądanego wpisu przelewem, wskazując na zły stan zdrowia, który uniemożliwił jej zapłatę wpisu 4 listopada 2024 r.

5 Sąd odmówił stronie przywrócenia terminu z uwagi na fakt, że poza powołaniem się na zły stan zdrowia nie wykazała ona, aby na danym etapie postępowania był on tego rodzaju, że uniemożliwiał jej podejmowanie czynności procesowych.

6 3. Pismem z 4 grudnia 20214 r. skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie 21 listopada 2024 r. o odmowie przywrócenia terminu, wnosząc o jego uchylenie.

7 Skarżąca podniosła, że pracuje po kilkanaście godzin dziennie, nie chciała, żeby pracownik wyręczył ja w nadaniu pisma do sądu, gdyż nie chciała, żeby widział on, że wysyła pismo do sądu. Po prawie 12 godzinach pracy skarżąca poczuła się źle.

8 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Jak wskazuje się w orzecznictwie NSA instytucja przywrócenia terminu ma zastosowanie w tych wszystkich sytuacjach, gdy strona nie dokonała w terminie czynności. Wówczas nie kwestionując faktu bezskutecznego upływu terminu, strona uprawdopodobnia brak zawinienia w nieterminowym dokonaniu czynności (zob. np. postanowienie NSA z 28 grudnia 2018 r., sygn. akt II GZ 452/18; opublikowane w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Z powołanego przepisu wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, co jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym jest podstawowym warunkiem umożliwiającym rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu.

11 Przywrócenie terminu jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie, a przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy.

12 Ocena uprawdopodobnienia braku winy podlega zawsze ocenie sądu, który rozpoznaje wniosek o przywrócenie uchybionego terminu i przy tej ocenie należy uwzględnić wszystkie istotne okoliczności sprawy.

13 W rozpoznawanej sprawie nie ma wątpliwości, że skarżąca uchybiła terminu do uiszczenia wpisu. Natomiast istotą sporu jest to czy skarżąca uprawdopodobniła, że do uchybienia terminu doszło bez jej winy.

14 W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo sąd pierwszej instancji uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybiła terminowi do uiszczenia wpisu bez swojej winy. Strona we wniosku o przywrócenie terminu zawarła jedynie ogólne stwierdzenie, że w ostatnim dniu terminu do uiszczenia wisu źle się poczuła i nie mogła opłacić skargi. Nie wyjaśniono jednak w żadnym miejscu wniosku jaka choroba wystąpiła u skarżącej, jakie objawy jej towarzyszyły. Strona nie podała w zasadzie żadnego konkretnego wyjaśnienia, z jakiego powodu nie mogła dokonać czynności w terminie, oprócz lakonicznego wskazania na złe samopoczucie.

15 Słusznie natomiast zauważył sąd pierwszej instancji, że sam fakt choroby, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Dla takiego uprawdopodobnienia konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu danej przeszkody. W przypadku choroby trzeba zatem wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu, czego strona we wniosku o przywrócenie terminu w niniejszej sprawie nie uczyniła. Powoływanie się ogólnikowo na zły stan zdrowia i natłok spraw nie może stanowić przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu.

16 Mając na względzie powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji