Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2023 r., III FZ 11/23

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2023 r., III FZ 11/23

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gl 648/22 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi I. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 25 marca 2022 r. nr SKO.F/41.4/983/2021/16484 w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia postępowania ostatecznej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na rok 2020 postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

Uzasadnienie

2 1. Postanowieniem z 28 listopada 2022 r., I SA/Gl 648/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił I. B. (dalej "strona", "skarżąca") przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 25 marca 2022 r. w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia postępowania ostatecznej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na rok 2020. Jako podstawę orzeczenia wskazano art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a.").

3 2. W uzasadnieniu tego postanowienia, wskazano, że na podstawie zarządzenia z 2 września 2022 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Przesyłka z wezwaniem do uiszczenia wpisu została skutecznie doręczona skarżącej 20 września 2022 r. Przesyłkę tę odebrał dorosły domownik w osobie S. C. Ponieważ wpis od skargi nie został uiszczony, sąd postanowieniem z 18 października 2022 r. odrzucił skargę strony. Postanowienie to zostało odebrane przez stronę 26 października 2022 r.

4 Pismem z 2 listopada 2022 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, jednocześnie uiszczając wpis w kwocie 200 zł i wskazując, że przesyłka zawierająca powyższe wezwanie odebrana została przez domownika, który nie przekazał jej adresatowi.

5 Postanowieniem z 28 listopada 2022 r. odmówiono skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. Zdaniem sądu pierwszej instancji, skarżąca nie uprawdopodobniła w tym wniosku braku winy w niedotrzymaniu terminu. W niniejszej sprawie przesyłka sądowa zawierająca wezwanie została odebrana przez dorosłego domownika, a zatem doręczenie to należy uznać za prawnie skuteczne. Podjęcie się odbioru korespondencji przez domownika adresata nakłada na niego obowiązek należytego zadbania o interesy adresata. Niedochowanie natomiast należytej staranności przez taką osobę nie stanowi okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu. Okoliczność, że dorosły domownik nie przekazał przesyłek w terminie nie oznacza, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Zdaniem sądu pierwszej instancji przedstawione we wniosku okoliczności nie są sytuacją niezależną od strony i niemożliwą do przezwyciężenia. Skarżąca nie wskazała na żadne obiektywne okoliczności, które uniemożliwiły domownikowi zawiadomienie jej o skierowanej do niej korespondencji. Ponadto wcześniejsza przesyłka z sądu, odebrana przez dorosłego domownika 9 czerwca 2022 r., została skarżącej przekazana.

6 3. W dniu 12 grudnia 2022 r. skarżąca wniosła zażalenie na wskazane wcześniej postanowienie. W uzasadnieniu podniosła, że osoba, która odebrała przesyłkę z wezwaniem do zapłaty nie przekazała go jej, w związku z czym nie wiedziała ona o konieczności uiszczenia opłaty. Skarżącej nie są znane względy z jakich przesyłka ta nie została jej przekazana. W ocenie skarżącej brak przekazania przesyłki stanowi fakt negatywny, którego nie można wykazać w żaden sposób, jak tylko poprzez oświadczenie zawierające informacje o tym, że dane zdarzenie nie miało miejsca.

7 W dniu 2 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach złożyło odpowiedź na zażalenie wnosząc o jego oddalenie.

8 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. strona, która bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, może złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności wnosi się do sądu, w którym czynność ta miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.).

11 Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Ponadto jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe(tak m.in. w postanowieniu NSA z 11 sierpnia 2022 r. II GZ 291/22, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

12 Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. We wniosku o przywrócenie terminu wskazano jedynie, że wezwanie odebrane zostało przez domownika, który z niewiadomych przyczyn nie przekazał go adresatowi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sam fakt, że dorosły domownik, który dokonał odbioru korespondencji i nie przekazał jej do rąk adresata we właściwym czasie nie wyłącza winy skarżącej. Adresata bowiem obciążają ewentualne negatywne konsekwencje prawne zaniedbań osoby, która zobowiązała się oddać mu przesyłkę. To adresat jest odpowiedzialny za osoby, które przebywają w jego domu i mogą podczas jego nieobecności odebrać kierowaną do niego przesyłkę, jak to jest w przypadku doręczenia zastępczego dorosłemu domownikowi. Wszelkie zatem zaniechania domownika w terminowym przekazaniu korespondencji adresatowi, świadczą o niedochowaniu staranności samego adresata. Niedochowanie należytej staranności przez dorosłego domownika nie stanowi okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu.

13 W tym stanie rzeczy należy uznać, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkująca przywrócenie uchybionego terminu, a zatem postanowienie sądu pierwszej instancji odpowiada prawu.

14 Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.