Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2022 r., III FSK 797/21

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2022 r., III FSK 797/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 10 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Sz 554/18 w sprawie ze skargi T.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 5 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T.B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem 10 stycznia 2019 r., I SA/Sz 554/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę T.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 5 czerwca 2018 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.

3 W skardze kasacyjnej skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej pkt I, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

4 W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, a także o zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

5 Zarządzeniem z 5 lipca 2022 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej NSA na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), z uwagi na konieczność jej rozpatrzenia bez zbędnej zwłoki po długim okresie oczekiwania spowodowanym ograniczeniami związanymi z sytuacją pandemiczną (skarga kasacyjna z dnia 25 lutego 2019 r.) oraz brak możliwości technicznych przeprowadzenia w krótkim terminie rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, skierował sprawę na posiedzenie niejawne.

6 Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

7 Skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna. Skarga ta nie zawiera żadnego zarzutu wprost sformułowanego w jej petitum. Przypomnieć w związku z tym należy, że zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: (1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; (2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w związku z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Sądu podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub, jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego. Podobnie przy naruszeniu przepisów postępowania należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

8 W judykaturze jak i piśmiennictwie zgodnie przyjmuje się, że zasadniczą cechą postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej jest związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego jej granicami, o czym stanowi przytoczony wcześniej art. 183 p.p.s.a. Oznacza to związanie zarówno wnioskami skargi kasacyjnej, jak i jej podstawami. Nie ulega więc wątpliwości, że zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez NSA jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony, zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z 25 maja 2016 r., II GSK 2678/14; J.P. Tarno, Odrzucenie skargi kasacyjnej, PP 2005, nr 6, str. 33 - 39). Innymi słowy Sąd kasacyjny może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną (por. wyrok NSA z 29 września 2016 r., II FSK 272/15).

9 W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie może nawet zastosować się do treści uchwały pełnego składu NSA z 26 października 2009 r. (I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 1), zgodnie z którą przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. Powołanie się bowiem przez stronę skarżącą w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na określone przepisy postępowania podatkowego, w istocie ograniczyło się do powołania ich ustawowej treści, a nie odniesienie każdego z nich do krytyki poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Ogólnikowe stwierdzenie strony skarżącej, że " wydana decyzja zawiera szereg uchybień formalnych i prawnych a jej rozstrzygnięcie nie znajduje potwierdzenia w stanie faktycznym" niczego do sprawy nie wnosi i nie pozwala na merytoryczną ocenę ze strony Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji (a nie decyzji organu podatkowego), do którego powinna być skierowana skarga kasacyjna. Poczyniona uwaga odnosi się również do zarzutu nieprzesłuchania w toku postępowania podatkowego dwóch świadków. Ponadto w zarzucie nie wykazano, by ich przesłuchanie mogło mieć znaczenie dla sprawy, a po wtóre, że ewentualne naruszenie art. 188 o.p. w tym zakresie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wymóg z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

10 Brak skutecznego wzruszenia poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych skutkuje niezasadnością zarzutu naruszenia art. 116 § 1 i 2 o.p., równie nieprofesjonalnie sformułowanego. Strona skarżąca nie kwestionuje w istocie żadnej z przesłanek odpowiedzialności podatnika za zobowiązania spółki, zarówno tych, których wykazanie jest obowiązkiem organu podatkowego, jak i tych ekskulpujących podatnika.

11 Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

12 sędzia NSA Dominik Gajewski sędzia NSA Bogusław Dauter sędzia del. WSA Mirella Łent