Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2023 r., III FSK 4873/21

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2023 r., III FSK 4873/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia WSA (del) Agnieszka Olesińska, po rozpoznaniu w dniu 19 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Go 47/21 w sprawie ze skargi I.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia 13 listopada 2020 r., nr 0801-IEE-1.711.27.2020.10 UNP: 0801-20-067135 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z 20 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Go 47/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę I.S. (dalej: Skarżąca) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z 13 listopada 2020 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.

3 Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

4 Skarżąca, działając za pośrednictwem adwokata zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie w całości, zarzucając mu na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 w zw. z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) rażącą obrazę przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy wskutek naruszenia przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.; dalej: p.u.s.a.), art. 2, art. 3 § 1 i 2 pkt 2 i 3, art. 113 § 1, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 135, art. 136, art. 141 § 4, art. 151 p.p.s.a., poprzez dokonanie niepełnej, wadliwej i niewłaściwej oceny zgodności z prawem zaskarżanych rozstrzygnięć organów egzekucyjnych obu instancji, w tym dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do oddalenia skargi pomimo braku ku temu podstaw tak faktycznych, jak i prawnych m.in. w następstwie oczywiście błędnego ustalenia, że doszło do skutecznego, zgodnego z przepisami obowiązującego prawa, przystąpienia do egzekucji administracyjnej z nieruchomości poprzez jej zajęcie w sytuacji, w której o takim zajęciu mowy być nie może uwzględniając całokształt okoliczności faktycznych i przepisy obowiązującego prawa poprzedzające kwestionowane tu zajęcie egzekucyjne.

5 W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z 21 lutego 2020 r. także w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca zawnioskowała również o dopuszczenie i przeprowadzenie zawnioskowanych skargą kasacyjną i dalszymi pismami dowodów, o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu wszelkich kosztów i wydatków postępowania przed Sądem pierwszej instancji i za postępowanie kasacyjne, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

6 W zakreślonym ustawowo terminie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

7 Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej, wydanym 15 czerwca 2023 r. na podstawie art. 15zzs[4] ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne. O powyższym strony zostały zawiadomione przy jednoczesnym pouczeniu co do możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej i odpowiedzi na nią w odrębnym piśmie procesowym. Zawiadomienie to Skarżąca otrzymała 7 lipca 2023 r., natomiast organ - 20 czerwca 2023 r. Przed wyznaczonym terminem posiedzenia niejawnego (19 września 2023 r.) strony nie zgłosiły sprzeciwu co do trybu jej rozpatrzenia.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Przed przystąpieniem do rozpoznania poszczególnych zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, konieczne jest przypomnienie, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania sądowego, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego artykułu. Przesłanki te w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.

10 Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroków sądu pierwszej instancji, o czym świadczy wskazane wyżej związanie podstawami skargi kasacyjnej, sprowadzające się do tego, że zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego określa wnoszący skargę kasacyjną, podnosząc naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania (za wyrokiem NSA z 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 3001/17). Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Określenie danej podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy Sąd pierwszej instancji nie naruszył również innych przepisów, niedostrzeżonych lub pominiętych przy formułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Ponadto, co istotne w rozpoznawanej sprawie, pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej czy odniesienie się do nich w sposób wybiórczy i ogólnikowy skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy podatkowe.

11 Ważnym elementem skargi kasacyjnej, jest jej uzasadnienie, które powinno zostać sformułowane w taki sposób, aby można było powiązać je z konkretnymi przepisami prawa, które skarżący kasacyjne uznaje za naruszone. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega bowiem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 października 2017 r., sygn. II OSK 2702/16, zgodnie z art. 176 p.p.s.a. wnoszący skargę kasacyjną ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.

12 Uwagi o formalnym charakterze skargi kasacyjnej są o tyle uzasadnione, że jej autor w istotnej mierze abstrahuje od stanowiska wyrażonego przez WSA, przedstawiając ogólne rozważania, które nie mają bezpośredniego przełożenia na kwestie przesądzające o rozstrzygnięciu. Podkreślić należy, że wszystkie podniesione kwestie mające uzasadniać zasadność złożonej skargi na czynność egzekucyjną zostały już przez WSA rozpatrzone i prawidłowo ocenione. W sytuacji, gdy pełnomocnik konsekwentnie powtarza te same twierdzenia, ograniczając się do negacji poczynionych ustaleń i nie wnosząc do sprawy nowej argumentacji, w wielu przypadkach odpowiedź WSA jawi się nie tylko jako prawidłowa, ale i jako wyczerpująca wszystkie wątpliwości strony.

13 Tak też zarzuty skargi kasacyjnej obarczone są konstrukcyjnymi wadami. Są one ogólne, nie polemizują ze stanowiskiem poprzez przedstawienie argumentacji przeciwnej do tej, którą zaprezentował WSA - ograniczają się do negowania tych ustaleń, bez dokładnego wyjaśnienia co przemawia za argumentami strony (uzasadnienie zarzutów sformułowano w dwóch akapitach). Tymczasem argumentacja skargi kasacyjnej, jak wyżej wskazano, powinna być precyzyjna, powinna wskazywać na nieprawidłowości wyroku Sądu pierwszej instancji i wyjaśniać, dlaczego stanowisko to jest nie do przyjęcia. Ograniczenie się do stwierdzenia, że Sąd nie ma racji, uchybia tutaj standardowi, jaki wyznacza art. 176 oraz 183 § 1 p.p.s.a.

14 Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty i wskazano podstawę prawną oddalenia skargi, zaś WSA w dostateczny sposób wyjaśnił motywy podjętego rozstrzygnięcia, przez co w pełni poddawało się ono kontroli instancyjnej.

15 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

16 Agnieszka Olesińska Paweł Borszowski (spr.) Wojciech Stachurski