Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2024 r., III FSK 4325/21

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2024 r., III FSK 4325/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant asystent sędziego Katarzyna Malinowska, po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B.I. i J.I. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 1596/20 w sprawie ze skargi B.I. i J.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 25 czerwca 2020 r. nr SKO.4000-119/2020 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 17 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1569/20 oddalił skargę J.I. i B.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z 25 czerwca 2020 r., nr SKO.4000-119/2020 w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym za 2019 r. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a."

3 Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli J.I. i B.I. zaskarżając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości. W oparciu o przepis art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucili:

4 1) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 w zw. z art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) – dalej jako: "O.p." poprzez oddalenie skargi, podczas gdy zarówno organy podatkowe, jak i Sąd I instancji:

5 - nie dokonały należytych ustaleń, co do rzeczywistego sposobu wykorzystywania działki o nr ew. [...] położonej w miejscowości S., gm. S., powiat s., o pow. 0,3005 ha, dla której przez Sąd Rejonowy w [...] VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta o nr [...];

6 - w sposób niczym nieuzasadniony pominęły stanowisko skarżących wyrażone w piśmie z 26 września 2019 r.;

7 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

8 a) art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r., poz. 725 ze zm.) – dalej jako: "p.g.k." poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w zw. z art. 151 P.p.s.a., a w konsekwencji oddalenie skargi, podczas gdy reguła związania danymi ewidencyjnymi może zostać podważona w ramach postępowania podatkowego, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji, zaś na gruncie stanu faktycznego niniejszej sprawy przedmiotowa działka o nr ew. [...] winna być zakwalifikowana w całości jako grunty rolne zabudowane,

9 b) art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1445 ze zm.) – dalej jako: "u.p.o.l." poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w zw. z art. 4 i art. 6 ust. 7 u.p.o.l. w zw. z art. 151 P.p.s.a., a w konsekwencji oddalenie skargi, podczas gdy przedmiotowa działka o nr ew. [...] winna być w całości obciążona jedynie podatkiem rolnym;

10 c) pkt 5 załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez jego błędną wykładnię w zw. z art. 151 P.p.s.a. i uznanie, iż część działki o nr ew. [...] o pow. 0,0869 ha ma charakter "zurbanizowanych terenów niezabudowanych lub w trakcie budowy o symbolu Bp", podczas gdy zgromadzone w niniejszym postępowaniu dowody uzasadniają zakwalifikowanie tych gruntów w całości jako rolnych zabudowanych,

11 d) art. 24 ust. 2b pkt 2 i ust. 2c p.g.k. w związku z § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez dokonanie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków bez wydania decyzji, a jedynie w drodze zawiadomienia.

12 Wobec powyższego skarżący wnieśli o:

13 a) uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a następnie, stosownie do przepisu art. 188 P.p.s.a., uwzględnienie w całości skargi z 31 lipca 2020 r. złożonej na decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 25 czerwca 2020 r.

14 b) zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm prawem przepisanych;

15 ewentualnie:

16 c) uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi,

17 d) zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

18 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

19 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

20 Spór w niniejszej sprawie zapoczątkowany został wskutek zmiany (modernizacji) dokonanej przez Starostę Siedleckiego w zakresie oznaczenia gruntów działki oznaczonej nr ewid. [...], stanowiącej własność skarżących. W miejsce dotychczasowego zapisu, w którym grunty działki oznaczono symbolami RV i RVI, i w konsekwencji na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym były one zwolnione od podatku rolnego część gruntów o pow. 869 m2 oznaczono symbolem Bp. Zmiana w oznaczeniu gruntów o pow. 869 m2 spowodowała, że grunty te objęte zostały przepisami ustawy o podatku od nieruchomości. Łączne zobowiązanie podatkowe ustalono w wysokości 152 zł.

21 W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 21 ust. 1 p.g.k. Zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony i jednolity jest pogląd, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są dla organów podatkowych wiążące i organy te nie mają kompetencji do ich zmiany w postępowaniu podatkowym; zmiana taka jest możliwa tylko w odpowiednim, odrębnym postępowaniu administracyjnym i wywiera skutki na przyszłość (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 października 2021 r., III FSK 385/21, czy z dnia 22 lutego 2022 r., III FSK 4693, 4706 i 4707/21). Należy dodać, że jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2013 r. (II FPS 2/13) odstępstwo od tej zasady może dotyczyć wyłącznie sytuacji, gdy ewidencja gruntów i budynków nie klasyfikuje kategorii istotnych podatkowo, względnie, gdy dane z ewidencji gruntów i budynków mogą zostać skonfrontowane i pozostają w sprzeczności z danymi z innych rejestrów publicznych.

22 W rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z żadną z wyżej wymienionych sytuacji uzasadniających odstąpienie od zasady związania zapisami ewidencji gruntów i budynków. Wymaga podkreślenia, że wpisy widniejące w księdze wieczystej nie mogą stanowić podstawy zakwestionowania klasyfikacji gruntów dokonanej w ewidencji gruntów i budynków. Nie taka jest ustawowa funkcja ksiąg wieczystych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1916 ze zm.) księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości, zaś art. 3 ust. 1 tej ustawy stanowi, że domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

23 W konsekwencji wyżej dokonanej wykładni art. 21 ust. 1 p.g.k. uznać należy za niezasadne zarzuty naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 121 § 1 O.p. albowiem nie jest dopuszczalne prowadzenie przez organ podatkowy w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku od nieruchomości/podatku rolnego ustaleń co do rzeczywistego sposobu wykorzystywania gruntu. Dodać należy, że określenie użytki rolne zostało zdefiniowane w ustawie o podatku od nieruchomości (art.1a ust. 3 pkt 1), w ten sposób, że przez użytki rolne rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Definicja ta odwołuje się do elementu formalnego jakim jest klasyfikacja w ewidencji gruntów i budynków. Także więc z tego powodu nie jest dopuszczalne prowadzenie przez organ postępowania co do rzeczywistego sposobu wykorzystywania działki.

24 Nie stanowi naruszenia ww. przepisów Ordynacji podatkowej pominięcia stanowiska skarżących wyrażonego w piśmie z 26 września 2019 r. Wyjaśnienia co do faktycznego sposobu wykorzystania spornego w sensie oceny podatkowej gruntu nie mogą podważać klasyfikacji dokonanej w ewidencji gruntów i budynków.

25 Nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 3 ust. 1, art. 4 oraz art. 6 ust. 7 u.p.o.l. Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że grunt o pow. 869 m2 sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie budowy oznaczony symbolem Bp podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

26 Odnosząc się do zarzutów naruszenia 24 ust. 2b pkt 2 i ust. 2c p.g.k. w zw. z § 45 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz pkt 5 załącznika nr 6 do tego rozporządzenie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że postępowanie podatkowe w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości/podatku rolnego/podatku leśnego nie jest właściwą procedurą administracyjną, w obszarze której można kwestionować poprawność postępowania organu właściwego w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

27 Mając na uwadze stanowisko skarżącego wyrażone na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 22 lutego 2024 r. należy wyjaśnić, że przedmiotem oceny w postępowaniu sądowoadminisatrcyjnym jest indywidualny akt administracyjny odnoszący się do konkretnego stanu faktycznego. Nie mogą być przedmiotem oceny sądu administracyjnego, ale też organu podatkowego, okoliczności faktyczne poza zakresem sprawy. Zakres zaś sprawy wyznaczają podmiot i przedmiot tego postępowania, a więc podatnik i stanowiące jego własność grunty.

28 Wobec wyżej poczynionych ustaleń Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

29 sędzia NSA Bogusław Woźniak sędzia NSA Anna Dalkowska sędzia NSA Sławomir Presnarowicz