Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2024 r., III FSK 318/24

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2024 r., III FSK 318/24

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, , po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Gminy S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 1099/23 w sprawie ze skargi Gminy S. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach z dnia 30 marca 2023 r. nr 158/IX/2023 w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały rady miejskiej w sprawie opłaty miejscowej oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z 12 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 1099/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Gminy S. na uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach z 30 marca 2023 r. nr 158/IX/2023 w przedmiocie rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały rady miejskiej w sprawie opłaty miejscowej. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a."

3 Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła Gmina S. zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła, w oparciu o przepis art. 174 P.p.s.a., naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 17 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2022 r. poz.1452, dalej: "u.p.o.l.") w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową (Dz. U. nr 249, poz. 1851) oraz art. 87 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r., poz. 2556, dalej jako: "P.o.ś.) poprzez niewłaściwą wykładnię co doprowadziło do przyjęcia, iż opłata miejscowa została przyjęta z istotnymi naruszeniami prawa, gdyż Gmina S. nie spełniała przesłanki posiadania warunków klimatycznych koniecznych do pobierania opłaty miejscowej, a zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze było prawidłowe.

4 Mając na uwadze powyższe Gmina S. wniosła o:

5 1. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

6 2. zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych,

7 3. rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

9 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddalaniu.

10 Gmina S. kwestionuje ocenę prawną Sądu I instancji, który zaaprobował uchwałę Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach z 30 marca 2023 r. stwierdzającą nieważność uchwały Rady Miejskiej w S. w sprawie opłaty miejscowej z powodu istotnego naruszenia art. 17 ust. 1 i 5 u.p.o.l. w związku z § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową oraz art. 87 ust. 1 i 2 pkt 3 P.o.ś, polegającego na ustaleniu oraz wprowadzeniu opłaty miejscowej w Mieście S. pomimo niespełnienia przesłanki posiadania warunków klimatycznych.

11 Należy zatem zauważyć, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.p.o.l. rada gminy może wprowadzić opłatę miejscową. Opłatę miejscową pobiera się od osób fizycznych przebywających dłużej niż dobę w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych: 1) w miejscowościach posiadających korzystne właściwości klimatyczne, walory krajobrazowe oraz warunki umożliwiające pobyt osób w tych celach, 2) w miejscowościach znajdujących się na obszarach, którym nadano status obszaru ochrony uzdrowiskowej na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1301 oraz z 2022 r. poz. 2185) - za każdą rozpoczętą dobę pobytu. Według art. 17 ust. 5 u.p.o.l. rada gminy ustala miejscowości odpowiadające warunkom określonym w przepisach wydanych na podstawie ust. 3 i 4, w których pobiera się opłatę miejscową.

12 Stosownie do art. 17 ust. 3 i 4 u.p.o.l. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa minimalne warunki, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową, uwzględniając zróżnicowanie warunków regionalnych i lokalnych. Rada Ministrów w rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3, określa warunki: 1) klimatyczne; 2) krajobrazowe; 3) umożliwiające pobyt osób w celach turystycznych, wypoczynkowych lub szkoleniowych.

13 W wykonaniu powyższej delegacji ustawowej Rada Ministrów wydała rozporządzenie z 18 grudnia 2007 r. w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową. Według § 2 ust. 1 tego rozporządzenia za minimalne warunki klimatyczne, o których mowa w § 1 pkt 1, uznaje się zachowanie: na terenie strefy, o której mowa w art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902, z późn. zm.), na obszarze której położona jest miejscowość, dopuszczalnych poziomów niektórych substancji w powietrzu ze względu na ochronę zdrowia ludzi, określonych w przepisach o ochronie środowiska.

14 Przepis art. 87 ust. 1 P.o.ś. stanowi, że oceny jakości powietrza dokonuje się w strefach. Według art. 87 ust. 2 P.o.ś. strefy, w których dokonuje się oceny jakości powietrza, stanowią: 1) aglomeracje; 2) miasta; 3) pozostały obszar województwa niewchodzący w skład aglomeracji i miast. Stosownie zaś do art. 87 ust. 2a P.o.ś. strefy, w których dokonuje się oceny jakości powietrza, oraz ich nazwy, kody i obszary określa załącznik do ustawy.

15 Według systematyki przyjętej w załączniku do ustawy na obszarze woj. s. wyznaczono m.in. strefę s., w obszarze której pomieszczono powiat b. Gmina S. wchodzi w skład powiatu b.

16 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w świetle wyżej przytoczonych regulacji prawnych prawidłowa jest konstatacja Sądu I instancji, że skoro strefa s. według raportu Głównego Inspektora Ochrony Środowiska za 2021 r. nie spełnia minimalnych warunków klimatycznych i została zakwalifikowana do klasy C ze względu na przekroczenie pyłu zawieszonego PM 10, benzo(a)pirenu w pyle zawieszonym PM 10 oraz pyłu zawieszonego PM 2,5, to miasto S. nie jest uprawnione do pobierania opłaty miejscowej.

17 Podniesione w uzasadnieniu zarzutu skargi kasacyjnej argumenty są niezasadne. Wymaga podkreślenia, że zarówno Regionalna Izba Obrachunkowa jak i Sąd I instancji nie kwestionowały możliwości wprowadzenia opłaty miejscowej tylko na pewien określony czas. Trafnie zwrócono uwagę, że strefa określona w załączniku do ustawy, a nie miasto S., musi spełniać normy jakościowe powietrza w całym okresie objętym oceną Głównego Inspektora ochrony Środowiska, a z treści przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska wynika, że ocena jakości powietrza w danej strefie ma charakter roczny (art. 89 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska).

18 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w świetle wyżej przytoczonych przepisów nie jest możliwe podzielnie strefy na mniejsze jednostki terytorialne, i w odniesieniu do tych jednostek odrębne ustalanie jakości powietrza.

19 Wobec powyższego ustalenie jakości powietrza w odniesieniu do obszaru tylko Gminy S., który to obszar nie stanowi strefy ustanowionej w załączniku do ustawy Prawo ochrony środowiska nie stanowi spełnienia warunku, o którym mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie warunków, jakie powinna spełniać miejscowość, w której można pobierać opłatę miejscową.

20 Odnośnie argumentu, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach pozostaje niekonsekwentny w swoich rozstrzygnięciach, na okoliczność czego wskazano wyrok tego Sądu z 6 lipca 2026 r., sygn. akt I SA/Gl 649/16, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że Sąd nie sporządził uzasadnienia tego wyroku stąd nie sposób merytorycznie odnieść się do tego zarzutu.

21 Stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

22 Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), oddalił skargę kasacyjną.

23 Mirella Łent Sławomir Presnarowicz Bogusław Woźniak