Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2024 r., III FSK 229/24

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2024 r., III FSK 229/24

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, , po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Po 503/23 w sprawie ze skargi G.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 6 czerwca 2023 r. nr SKO-PF-4131/4/2022 w przedmiocie ulgi płatniczej oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z 21 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Po 503/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę G.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z 6 czerwca 2023 r. nr SKO-PF-4131/4/2022 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za I, III i IV ratę 2020 r. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a."

3 Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł G.C. zaskarżając ten wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

4 1) naruszenie przepisów prawa materialnego:

5 art. 67a § 1 pkt 3, art. 67a § 2 w zw. z art. 67b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.) – dalej jako: "O.p." poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i całkowite pominięcie przy procedowaniu wniosku skarżącego jego rzeczywistej sytuacji majątkowej, w tym pominięcie istotnych jego zobowiązań, braku uwzględnienia faktycznych dochodów/zysków skarżącego, a skupienie się wyłącznie na obrotach księgowych, pominięciu konieczności zaciągnięcia przez skarżącego zobowiązań na utrzymanie płynności, brak redukcji zatrudnienia pracowników z uwagi na zamknięcie branży gastronomicznej wywołane pandemią COVID-19 i niemożnością prowadzenia działalności gospodarczej w budynku o charakterze zabytkowym, co skutkowało błędnym przyjęciem, że w sprawie nie zachodził ważny interes skarżącego lub interes publiczny podczas, gdy uwzględniając całokształt sprawy zdaniem skarżącego obie te przesłanki występowały;

6 art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95 poz. 613, dalej: "u.p.o.l.") oraz art. 3 pkt 1 lit "b", a także art. 3 pkt 3 oraz art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333, dalej: "u.p.b."), poprzez dokonanie błędnej wykładni, że nieruchomość skarżącego objęta postępowaniem w spornym czasookresie była istotnie związana z prowadzoną przezeń działalnością gospodarczą, podczas, gdy w analizowanym okresie skarżący z przyczyn obiektywnych, tj. określonych aktów prawnych władz publicznych nie mógł w ogóle wykonywać działalności gospodarczej, co zostało pominięte przy procedowaniu w przedmiocie wniosku G.C. o umorzenie należności publicznoprawnych.

7 Na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. oraz art. 203 pkt 1 P.p.s.a., skarżący wniósł o:

8 - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu;

9 - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa u procesowego według norm przepisanych;

10 - rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym (zrzeczenie się rozprawy w myśl art. 176 § 2 P.p.s.a,).

11 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

12 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

13 Mając na uwadze treść zarzutów skargi kasacyjnej, należy wyjaśnić, że stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. Wymaga to zatem prawidłowego ich określenia w samej skardze, a więc konieczność precyzyjnego wskazania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem autora skargi kasacyjnej, sąd uchybił.

14 Wymogiem dla skargi kasacyjnej jest nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale także ich uzasadnienie, co wynika z art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Obok wskazania naruszonych przepisów, niezbędne jest więc wyjaśnienie, na czym naruszenie to polegało, a w przypadku podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. wykazanie, że mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

15 Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd kasacyjny, będąc związany granicami skargi kasacyjnej stanowiącej sformalizowany środek zaskarżenia, nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów i wychodzenia poza ramy, które zostały nakreślone w skardze kasacyjnej, może więc dokonywać oceny tylko tych przepisów, które zostały wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone w sposób w niej podany.

16 W orzecznictwie przyjmuje się, że zarzuty dotyczące obu form naruszenia prawa materialnego powinny być formułowane w przypadku, gdy stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i nie budzi wątpliwości. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonywana wyłącznie na podstawie stanu faktycznego, którego ustalenia nie są kwestionowane lub nie zostały skutecznie podważone. W przeciwnym wypadku ich stawianie jest przedwczesne. Podnoszenie takich zarzutów w oparciu o podstawy wymienione w art. 174 pkt 1 P.p.s.a. nie jest skuteczne w przypadkach, gdy strona chce zakwestionować wadliwe, jej zdaniem, ustalenia stanu faktycznego. Wykazywanie naruszenia prawa materialnego nie polega bowiem na kwestionowaniu przez stronę ustaleń w zakresie okoliczności sprawy. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych, uznanych za prawidłowe w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku, nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Może być ona skuteczna tylko w ramach drugiej podstawy kasacyjnej zawartej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. (zob. np. wyroki NSA: z 13.02.2009 r., I OSK 414/08, CBOSA; z 29.04.2014 r., II OSK 2887/12, LEX nr 1575609; z 13.05.2014 r., I GSK 482/12, LEX nr 1480810; z 23.09.2014 r., II FSK 2327/12, LEX nr 1572494; z 30.10.2014 r., I GSK 186/13, LEX 1587438; z 4.11.2014 r., I GSK 824/13, LEX nr 1590921; z 10.12.2014 r., II OSK 981/13, LEX nr 1637150; z 11.07.2017 r., II FSK 1633/15, LEX nr 2328441 i II FSK 1690/15, LEX nr 2328437; z 11.01.2024 r., III FSK 3460/21, LEX nr 3672711).

17 W orzecznictwie podkreśla się, że nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto zaskarżone rozstrzygnięcie. Wynika to bowiem z okoliczności, że błędne zastosowanie (niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też dowiedzenia ich wadliwości (wyroki NSA z 5.09.2014 r., I OSK 1119/13, LEX nr 1664430; z 15.06.2021 r., III OSK 181/21, LEX nr 3191237).

18 Należy także dodać, że argumentowanie zasadności sformułowanego zarzutu, jedynie poprzez zacytowanie fragmentu uzasadnienia sądu administracyjnego, bez odniesienia go do stanu faktycznego sprawy i bez związku z wadliwością wskazaną w petitum skargi kasacyjnej, nie może stanowić konkretyzacji naruszenia, ani konwalidować oczywistej wadliwości wniesionego środka.

19 W świetle wyżej przedstawionych uwag Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie jest zasadny zarzut naruszenia art. art. 67a § 1 pkt 3, art. 67a § 2 w zw. z art. 67b § 1 pkt 2 o.p. Zarówno sam zarzut jak i jego uzasadnienie sprowadzają się do zakwestionowania stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe i zaaprobowanego przez Sąd I instancji, a to wskutek wadliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W skardze kasacyjnej nie został jednak podniesiony adekwatny zarzut o charakterze procesowym.

20 Zatem, skoro w świetle poczynionych ustaleń faktycznych organ podatkowy stwierdził, że nie zaistniały w sprawie przesłanki interesu publicznego jak i ważnego interesu strony zasadnie odmówił umorzenia zaległości podatkowej. Przy czym należy wskazać i podkreślić, że organy wyjaśniły znaczenie pojęć interesu publicznego i ważnego interesu strony. Sąd I instancji prawidłowo ustalenia te zaakceptował, zaś w skardze kasacyjnej tych ustaleń nie kwestionowano.

21 Odnośnie zarzutu naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz art. 3 pkt 1 lit "b", a także art. 3 pkt 3 oraz art. 3 pkt 9 u.p.b. poprzez dokonanie błędnej wykładni tych przepisów należy wyjaśnić, że w postępowaniu podatkowym prowadzonym na podstawie art. 67a § 1 O.p. nie bada się i nie ocenia kwestii dotyczących wysokości zobowiązania podatkowego. Zakres i treść tego postępowania wyznacza przepis art. 67a § 1 O.p. nakazujący organowi podatkowemu ustalenie, czy zaistniały przesłanki interesu publicznego lub ważnego interesu strony, i na tej podstawie rozważenie zasadności zastosowanie wnioskowanej przez podatnika ulgi. Nadto należy zauważyć, że uzasadnienie tego zarzutu sprowadza się w zasadzie do zacytowania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 2594/21, który dotyczył poprawności ustalenia wysokości podatku od nieruchomości, co w realiach rozpoznawanej sprawy nie jest przedmiotem sporu.

22 Stosownie do art. 182 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy.

23 Z przedstawionych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

24 Mirella Łent Sławomir Presnarowicz Bogusław Woźniak