Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2023 r., III FSK 1846/21

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2023 r., III FSK 1846/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Paweł Borszowski, Protokolant Marta Koźlik, po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej N. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SA/Bd 340/19 w sprawie ze skargi N. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 18 kwietnia 2019 r. nr SKO-4230/40/2019 w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 1. Wyrok sądu pierwszej instancji.

3 Wyrokiem z 20 sierpnia 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 340/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę N. S.A. z siedzibą w W. (dalej: Skarżąca, Spółka) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z 18 kwietnia 2019 r., nr SKO-4230/40/2019 w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

4 2. Skarga kasacyjna.

5 Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji wniosła Spółka. Działający w jej imieniu pełnomocnik, zaskarżył wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.) zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 169 § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: o.p.) poprzez niezasadne oddalenie skargi wskutek błędnej wykładni polegającej na przyjęciu, że w sytuacji nieusunięcia przez pełnomocnika w wyznaczonym terminie braku formalnego dotyczącego pełnomocnictwa, zachodzi podstawa do pozostawienia wniosku o zwrot nadpłaty bez rozpatrzenia, pomimo braku uprzedniego wezwania strony do podpisania wniosku.

6 W związku z powyższym autor skargi kasacyjnej wniósł o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny na rozprawie, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zwrot kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych.

7 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną.

8 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

9 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

10 Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.

11 Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 169 § 1 i § 4 o.p.

12 Zgodnie z art. 169 § 1 o.p., jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa - organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Przywołany przepis reguluje zasady usuwania braków w podaniach. W sytuacji, gdy podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, formułuje on obowiązek wezwania podmiotu wnoszącego podanie do usunięcia braków podania, podaje termin zawity w jakim wnoszący podanie jest obowiązany usunąć braki (7 dni), a następnie określa skutek niewypełnienia tego warunku w postaci pozostawienia podania bez rozpatrzenia, o czym należy w wezwaniu wnoszącego podanie pouczyć. Organ podatkowy w takim przypadku, na podstawie art. 169 § 4 o.p., wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie.

13 W doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że do braków formalnych rodzących obowiązek organu podatkowego wzywania wnioskodawcy do ich usunięcia na podstawie art. 169 § 1 o.p. zalicza się wyłącznie braki uniemożliwiające nadanie podaniu właściwego biegu (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2016, s. 901; wyrok NSA z 15 stycznia 2020 r., II FSK 380/18), przy czym do braków podania związanych z pełnomocnictwem, uzasadniających stosowanie regulacji art. 169 § 1 o.p., zalicza się w szczególności brak złożenia wraz z podaniem dokumentu pełnomocnictwa (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2008 r., I FSK 541/07).

14 W kontrolowanej sprawie Prezydent Miasta Bydgoszczy wezwał Pana S. G., jako osobę składającą wniosek o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 r., do usunięcia braków podania poprzez złożenie pełnomocnictwa szczególnego do reprezentowania Spółki przed organem podatkowym w przedmiocie zakreślonym we wniosku. Zasadność tego wezwania nie była przez stronę kwestionowana. Z akt sprawy wynika, że wezwany w zakreślonym terminie nie uzupełnił ww. braku.

15 Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w tych okolicznościach organ podatkowy prawidłowo zastosował przepisy art. 169 § 1 i § 4 o.p. Skoro wezwany w wyznaczonym terminie nie usunął braku wniosku, spełnione zostały przesłanki do wydania postanowienia o pozostawieniu tego podania bez rozpatrzenia.

16 Skarżąca, podobnie jak w skardze do Sądu pierwszej instancji podnosi, że w sytuacji nieuzupełnienia przez wnoszącego podanie pełnomocnika braku w zakresie złożenia pełnomocnictwa szczególnego, organ nie mógł orzec o pozostawieniu wniosku o zwrot nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2013 r. bez rozpatrzenia, powinien bowiem wezwać jeszcze stronę, w trybie art. 169 § 1 o.p., do złożenia podpisu pod wnioskiem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazywany sposób "naprawienia" nieusuniętego braku formalnego w postaci braku pełnomocnictwa nie zasługuje na akceptację.

17 Przede wszystkim taki sposób procedowania nie wynika z art. 169 o.p., ani z innych przepisów. Niewątpliwie art. 169 § 1 o.p. nakazuje organowi podatkowemu wezwanie do uzupełnienia braków podania osoby wnoszącej podanie, co uczyniono w niniejszej sprawie kierując wezwanie do Pana S. G. Jak wskazano powyżej, konsekwencją nieuzupełnienia w terminie braku podania jest pozostawienie jego bez rozpatrzenia. Ustawodawca obliguje organ do wydania w tym przypadku postanowienia, o którym mowa w art. 169 § 4 o.p. Organ nie ma podstaw prawnych do uznania, że nieuzupełniony brak formalny podania, jakim jest brak pełnomocnictwa dla osoby, która je sporządziła staje się innego rodzaju brakiem tj. brakiem podpisu strony pod wnioskiem, który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu.

18 Wskazywana przez autora skargi kasacyjnej konieczność podejmowania przez organ podatkowy kolejnych działań mających na celu zastąpienie braku pełnomocnictwa podpisem strony pod wnioskiem, prowadziłaby do uprzywilejowania stron korzystających z usług profesjonalnych pełnomocników (z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie) względem stron, które z takiej możliwości z różnych względów nie korzystają. W sprawie podatkowej doszłoby do "stopniowania" braków formalnych podania - w przypadku nieuzupełnienia jednego z nich (w zakresie pełnomocnictwa) przez pełnomocnika, strona dostawałaby swoistą "drugą szansę" mogąc opatrzyć podanie własnym podpisem. Tymczasem w przypadku stron, które występują przed organem podatkowym bez pełnomocnika, podanie, którego brak (np. w postaci braku podpisu) nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, zostaje pozostawione bez rozpatrzenia bez ponownego wezwania. Proponowane przez Skarżącą rozwiązanie prowadzi zatem do naruszenia zasady równości wobec prawa. Posiadanie profesjonalnego pełnomocnika ma być dla strony korzyścią ze względu na posiadaną przez tego pełnomocnika wiedzę i doświadczenie zawodowe i tym samym gwarantować ochronę jej interesów. Nie stwarza natomiast dla organu podatkowego dodatkowych obowiązków w zakresie procedury uzupełniania braków formalnych.

19 Z tych też względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznając zarzuty Skarżącej za niezasadne, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.

20 Jolanta Sokołowska Jacek Pruszyński Paweł Borszowski