Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2023 r., III FSK 1794/21

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2023 r., III FSK 1794/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 592/18 w sprawie ze skargi M.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 13 grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 592/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę kasacyjną M.S. (dalej: skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 13 grudnia 2017 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

3 Skargę kasacyjną wywiódł skarżący. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

4 1) art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: O.p.) poprzez uznanie, iż doręczenie zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego przed faktycznym dokonaniem tego zajęcia przerywa bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego;

5 2) art. 70 § 4 w zw. z art. 145 § 2 O.p. poprzez uznanie za prawidłowe niepowiadomienie ustanowionego pełnomocnika o zajęciach egzekucyjnych, w szczególności o zajęciu z dnia 21 czerwca 2016 r., co doprowadziło do przedawnienia możliwości egzekucji zobowiązań podatkowych z dniem 31 grudnia 2016 r..

6 Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i o zmianę postanowienia Dyrektora IAS i postanowienia organu pierwszej instancji poprzez umorzenie postępowania prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych: [...]; [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonych postanowień w zakresie odmowy umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie ww. tytułów wykonawczych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Skarżący zawnioskował o zasądzenie na jego rzecz kosztów sądowych i zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

7 Sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej, wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), ze względu na konieczność rozpoznania jej bez zbędnej zwłoki oraz na ograniczenia związane z sytuacją pandemiczną. Strony zostały o tym powiadomione i pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej i odpowiedzi na nią w odrębnym piśmie procesowym.

8 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

9 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. W niniejszej sprawie przesądzające znaczenie dla wyniku postępowania prowadzonego przez Naczelny Sąd Administracyjny mają zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co oznacza, że zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego określa wnoszący skargę kasacyjną, podnosząc naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub przepisu postępowania (vide: wyrok NSA z 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 3001/17; publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Określenie danej podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd pierwszej instancji nie naruszył również innych przepisów, niedostrzeżonych lub pominiętych przy formułowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej, czy odniesienie się do nich w sposób wybiórczy i ogólnikowy skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny lub działające w sprawie organy podatkowe.

10 We wniesionej skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 74 § 4 oraz art. 145 § 2 O.p. W jej uzasadnieniu skarżący kontestował stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż przedłożone pełnomocnictwa nie upoważniały pełnomocnika do reprezentowania skarżącego we wszystkich postępowaniach prowadzonych przez organ egzekucyjny. Twierdził, że nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym należności podatkowych, ponieważ skarżący o wysłaniu do Banku zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego został powiadomiony w dniu 21 czerwca 2016 r., natomiast pismo stosujące ten środek egzekucyjny zostało doręczone Bankowi w dniu 22 czerwca 2016 r. Zdaniem skarżącego, skoro w dacie doręczenia jemu pisma ta czynność egzekucyjna jeszcze nie nastąpiła, to organ zawiadomił nie o dokonanej czynności, ale o zamiarze jej dokonania. Tymczasem zgodnie z art. 70 § 4 O.p. organ zawiadamia o zastosowaniu środka egzekucyjnego, a nie o zamiarze jego zastosowania. W tej sytuacji zajęcie wierzytelności nie spowodowało przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego i jego przedawnienie nastąpiło z dniem 31 grudnia 2016 r.

11 Podnoszone przez skarżącego argumenty wskazują, iż poprzez podważanie stanowiska Sądu pierwszej instancji odnośnie do skuteczności przedłożonych pełnomocnictw i oceny skutków zawiadomienia skarżącego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, dąży on do wykazania, że nie zostały spełnione określone w art. 70 § 4 O.p. przesłanki warunkujące przerwanie biegu terminu przedawnienia. Według postanowień przywołanego przepisu biegu terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony.

12 Jednak skarżący nie zauważył, że powody, które jego zdaniem skutkują naruszeniem art. 70 § 4 O.p. nie tkwią wyłącznie w regulacji nim objętej. Wskazywana przez skarżącego kwestia skuteczności pełnomocnictwa oraz czynności wykonanej w postępowaniu egzekucyjnym, tj. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, jest normowana odrębnymi przepisami. Zatem aby wykazać, że warunek przerwania biegu terminu przedawnienia nie został spełniony, konieczne jest wykazanie, że Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy normujące instytucję pełnomocnictwa, uznając, iż w niniejszej sprawie nie zostało przedłożone pełnomocnictwo.

13 Jak wyjaśnił Sąd pierwszej instancji, mocą art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w postępowaniu egzekucyjnym stosowane są przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przepisy dotyczące pełnomocnictwa. Skarżący nie zarzucił ich naruszenia. Wskazał na naruszenie art. 145 § 2 O.p., który nie miał zastosowania w sprawie i nie był stosowany, a więc i nie mogło dojść do jego naruszenia. Stwierdzić zatem należy, że skarżący nie podjął nawet próby obalenia stanowiska wyrażonego w zaskarżonym wyroku, że skarżący nie był reprezentowany przez pełnomocnika.

14 Skarżący nie podważył również skuteczności czynności egzekucyjnej, z którą Sąd wiązał przerwanie biegu terminu przedawnienia. Skuteczność tej czynności Sąd pierwszej instancji ocenił poprzez pryzmat postanowień art. 80 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dla obalenia stanowiska Sądu konieczne więc było postawienie zarzutu naruszenia ww. art. 80 § 3, a tego nie uczyniono.

15 Wobec niepodważenia w skardze kasacyjnej prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji w omówionych powyżej kwestiach, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw, by stwierdzić naruszenie art. 70 § 4 O.p.

16 W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

17 sędzia J. Sokołowska sędzia J. Pruszyński sędzia B. Dauter