Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2024 r., III FSK 1680/23

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2024 r., III FSK 1680/23

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska, Protokolant Konrad Halota, po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 września 2023 r. sygn. akt I SA/Bd 354/23 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 4 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z 12 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie oznaczonej sygn. akt I SA/Bd 354/23 oddalił skargę D.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z 4 marca 2019 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. (wyrok wraz z uzasadnieniem dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

3 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o: 1) jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2) zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, (3) wyznaczenie rozprawy.

4 Skarżąca zarzuciła:

5 1) naruszenie prawa materialnego przez błędne przyjęcie, że do znajdującego się w budynku mieszkalnym i stanowiącego przedmiot odrębnej własności garażu skarżącej ma zastosowanie stawka podatku od nieruchomości z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e, a nie z lit. a ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70) w zw. z art. 84 w zw. z art. 217 Konstytucji RP i art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 2 i art. 84 Konstytucji RP w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 października 2023 r. sygn. SK 23/19 (Dz. U. poz. 2291), a niezależnie od w/w zarzutu

6 2) naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie §1 pkt 2 lit. (g) uchwały nr IV/20/18 Rady Miasta B. z 28 listopada 2018 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dziennik Urzędowy Województwa Kujawsko-Pomorskiego z 2018 r., poz. 6053), zamiast §1 pkt 2 lit. (a), i w konsekwencji zastosowanie do lokalu skarżącej (garażu) stawki w wysokości 7,90 zł za m2 zamiast 0,79 zł za m2.

7 W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że wyrokiem z 18 października 2023 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie sygn. akt SK 23/19 (Dz. U. poz. 2291) przyjął w pkt I, że art. 1a ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i e cyt. ustawy z 12 stycznia 1991 r.: w zakresie, w jakim umożliwiają, na potrzeby podatku od nieruchomości uznanie wyodrębnionego garażu znajdującego się w budynku mieszkalnym za część budynku o innym niż mieszkalny charakterze, są niezgodne z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych wywodzoną z art. 84 w zw. z art. 217 Konstytucji RP oraz w zakresie, w jakim uzależniają zastosowanie odpowiednich stawek podatku od nieruchomości do znajdującego się w budynku mieszkalnym garażu od jego wyodrębnienia lub niewyodrębnienia jako przedmiotu odrębnej własności, przez co do znajdującego się w budynku mieszkalnym garażu wielostanowiskowego stanowiącego przedmiot odrębnej własności zastosowanie ma stawka określona w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e cyt. ustawy, a nie stawka określona w art. 5 ust, 1 pkt 2 lit. a tej ustawy, są niezgodne z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 2 i art. 84 Konstytucji RP, nadto w pkt. II TK przyjął, że przepisy wymienione w pkt. I wyroku w tam wskazanych tracą moc obowiązującą z upływem 31 grudnia 2024 r.

8 Skarżąca podniosła również, że opodatkowanie należącego do niej garażu stawką podatku właściwą dla części budynku mieszkalnego było skutkiem utrwalonej przez wiele lat wykładni prawa miejscowego (kolejnych uchwał rady miasta). Organ podatkowy stosujący w niezmienionych okolicznościach faktycznych i prawnych podobne stawki do garażu skarżącej (także po podjęciu w dniu 27 lutego 2012 r. przez NSA uchwały w sprawie II FPS 4/11), nagle w 2019 r. (aż po siedmiu latach od uchwały) zmienił utrwalone rozumienie kolejnych uchwał rady miasta, co zdaniem skarżącej jest sprzeczne z art. 121 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Skarga kasacyjna jest niezasadna.

11 Spór prawny w sprawie sprowadza się w istocie do kontrowersji odnośnie do stosowania ocen prawnych wynikających z Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r., wydanej w sprawie (sygn. akt) II FPS 4/11 i/lub wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2023 r., SK 23/19.

12 W przywołanej powyżej Uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego ocenił i stwierdził, co następuje: W świetle art. 2 ust.1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy.

13 Na podstawie art. 269 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego mają moc wiążącą trybie prawnym i na podstawie prawnej wymienionej regulacji prawnej.

14 Wyrokiem wydanym w sprawie (sygn. akt) SK 23/19 Trybunał Konstytucyjny orzekł natomiast, że:

15 1/ art. 1a ust. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i e ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych:

16 – w zakresie, w jakim umożliwiają, na potrzeby podatku od nieruchomości, uznanie wyodrębnionego garażu znajdującego się w budynku mieszkalnym, za część budynku o odmiennym niż mieszkalny charakterze, są niezgodne z zasadą szczególnej określoności regulacji daninowych wywodzoną z art. 84 w związku z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,

17 – w zakresie, w jakim uzależniają zastosowanie odpowiednich stawek podatku od nieruchomości do znajdującego się w budynku mieszkalnym garażu od jego wyodrębnienia lub niewyodrębnienia jako przedmiotu odrębnej własności, przez co do znajdującego się w budynku mieszkalnym garażu wielostanowiskowego stanowiącego przedmiot odrębnej własności, zastosowanie ma stawka określona w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych a nie stawka określona w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy, są niezgodne z art. 32 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 2 i art. 84 Konstytucji.

18 2. Przepisy wymienione w części I, w zakresach tam wskazanych, tracą moc obowiązującą z upływem 31 grudnia 2024 r.

19 W uzasadnieniu wydanego wyroku (por. s. 18, 19 uzasadnienia) Trybunał Konstytucyjny szeroko uzasadnił odroczenie terminu derogowania rozważanych – przytoczonych powyżej - regulacji materialnego prawa podatkowego.

20 Na podstawie art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej: orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

21 Zgodnie natomiast z art. 190 ust. 3 ab initio Konstytucji: orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.

22 W kontekście znanych powszechnie obecnych sporów odnośnie do legalności wydania określonych wyroków Trybunału Konstytucyjnego podnieść należy, że jeżeli wydając przytoczony powyżej wyrok Trybunał Konstytucyjny nie był należycie obsadzony, to wyrok ten traktować należałoby jako niebyły. W takim przypadku zastosowanie znajdą, podzielane przez wykonujące administracje publiczną w sprawie organy, oceny prawne wiążącej – przytoczonej powyżej – Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia z dnia 27 lutego 2012 r., II FPS 4/11; od wskazanego w Uchwale stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego nie odbiegają: wykładnia i zastosowanie w sprawie przez organy podatkowe prawa, w tym również uchwała w zakresie prawa miejscowego, które w tym kontekście niezasadnie kwestionowane są przez stronę skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny, orzekający w niniejszym składzie, związany jest wymienioną Uchwałą, podziela tę Uchwałę i nie znajduje podstaw do wnioskowania o podjęcie kolejnej Uchwały w tym samym przedmiocie.

23 Jeżeli natomiast zaakceptuje się pogląd o niewystępowaniu uchybień prawnych przy wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 października 2023 r. SK 23/19, to zważyć należy, że jednym z punktów tego orzeczenia jest – znajdujące umocowanie w art.190 ust. 3 Konstytucji oraz uzasadnione w wyroku – określenie innego terminu utraty mocy obowiązującej badanych przez Trybunał regulacji prawnych, aniżeli dzień ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Powyższa część wyroku – rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego, jako element tego wyroku, posiada moc obowiązującą, o której mowa w art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Na koniec, niejako marginalnie przypomnieć należy, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2014 r., II OSK 2696/14, na który powołuje się skarżąca, dotyczył ewidentnie różnej przedmiotowo sprawy i odmiennych "szczególnych" okoliczności.

24 Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił.

25 s. WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska s. NSA Jacek Brolik s. NSA Jacek Pruszyński