Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2022 r., III FSK 167/22

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2022 r., III FSK 167/22

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Anna Dalkowska, Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Wr 601/20 w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 18 września 2020 r. nr 0201-IEW.4123.15.2020.BL w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M.G. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wr 601/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: "WSA") oddalił skargę M.G. (dalej: "skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: "Dyrektor") z 18 września 2020 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania podatkowego w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za II, III i IV/2015 r.; III i IV kwartał 2015 r. oraz odsetki za zwłokę. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl).

3 W skardze kasacyjnej wywiedzionej od ww. wyroku Skarżąca zaskarżyła go w całości i wniosła o jego uchylenie a także uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora z 18 września 2020 r. oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 29 czerwca 2020 r. i zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego tj. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie ze skargi kasacyjnej na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 16 maja 2019 r. oddalającego skargę na decyzję Dyrektora z 16 listopada 2018 r. w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości Spółki A. sp. z o.o. z siedzibą w L. w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2015 wraz z odsetkami za okres od stycznia do grudnia 2015r. Skarżąca wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego przed sądem I instancji na jej rzecz.

4 Skarżonemu wyrokowi Skarżąca zarzuciła naruszenie:

5 I. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

6 - przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej jako "p.p.s.a."), w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.; dalej: "o.p.") poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie, że zakończenie postępowania ze skargi Skarżącej toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie nie ma charakteru zagadnienia wstępnego, podczas gdy jest to zagadnienie wstępne w myśl art. 201 § 1 pkt 2 o.p.;

7 - przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122 o.p. poprzez brak wszechstronnego przeprowadzenia postępowania dowodowego i przyjęcie że zakończenie postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie nie ma charakteru zagadnienia wstępnego, podczas gdy jest to zagadnienie wstępne w myśl art. 201 § 1 pkt 2 o.p., co wynika z akt prowadzonego postępowania;

8 - przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, w zw. z art. 122 o.p. poprzez stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy podatkowej co nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, podczas gdy w stanie faktycznym sprawy mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym.

9 W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od Skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

10 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

11 Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

12 Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.: "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów" (art. 182 § 3 p.p.s.a.). Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie Skarżąca zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna (Dyrektor) nie zażądała jej przeprowadzenia, Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.

13 W niniejszej sprawie kluczowe jest to, że wobec Skarżącej toczą się dwa postępowania dotyczące jej odpowiedzialności za zaległości w spółce AWR & BHP. Jedno postępowanie dotyczy podatku od towarów i usług, drugie - podatku dochodowego od osób prawnych. Skarżąca utrzymuje w toku postępowania, że niniejsze postępowanie – w zakresie podatku od towarów i usług – powinno być zawieszone jak długo nie zakończy się postępowanie w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych. Nadmienić można, że we wskazanej, drugiej sprawie, Skarżąca oczekuje obecnie na rozpoznanie skargi kasacyjnej (sprawa przed NSA zarejestrowana pod sygnaturą III FSK 1321/21). Na dzień orzekania w niniejszej sprawie nie wyznaczono terminu rozprawy w tej sprawie.

14 Wskazana wyżej argumentacja koncentruje zarzuty skargi kasacyjnej postawione w niniejszej sprawie.

15 Stwierdzić należy, że jej zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. W szczególności nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Wprawdzie jedną z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania jest wystąpienie zagadnienia wstępnego, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, jednakże sytuacja taka nie wystąpiła w sprawie niniejszej. Przesłanka zagadnienia wstępnego ma charakter materialnoprawny. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez inny organ lub sąd, a także, gdy zagadnienie wstępne wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji i nie ma charakteru zagadnienia wstępnego (za wyrokiem NSA z dnia 15 grudnia 2020 r., sygn. akt II FSK 2288/18). Tymczasem związek, na jaki powołuje się Skarżąca, nie ma charakteru formalnego, zaś wydanie rozstrzygnięcia w jednej sprawie nie determinuje sposobu zakończenia drugiej.

16 Uzależnienie rozstrzygnięcia od zagadnienia wstępnego oznacza, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest warunkiem rozstrzygnięcia sprawy podatkowej w ogóle, a nie warunkiem wydania decyzji o określonej treści. Zagadnienie wstępne wiąże się zatem z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej, stanowiąc przesłankę negatywną jurysdykcyjnego postępowania podatkowego (wyrok NSA z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 3316/16).

17 W związku z powyższym należy stwierdzić, iż pomiędzy sprawą Skarżącej dotyczącą podatku VAT a sprawą dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych nie zachodzi związek, który uzasadniałby zawieszenie postępowania podatkowego. Związek między tymi sprawami dotyczy właśnie pewnych ustaleń faktycznych, co samo w sobie nie może determinować zawieszenia postępowania na mocy art. 201 § 1 pkt 2 o.p. Wypada tutaj zauważyć, iż organy podatkowe nie zawieszają takich postępowań (tego typu praktyka nie jest odnotowywana), zaś aprobowanie tego stanu w orzecznictwie sądów administracyjnych ma ugruntowany charakter.

18 Nie zasługują na aprobatę zarzuty dotyczące art. 122 o.p., który stanowi, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. O potencjalnym naruszeniu zasad ogólnych postępowania podatkowego, o których mowa m.in. w art. 122 O.p., nie może stanowić podjęcie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2020 r., sygn. akt II FSK 2437/19). Podobnie niekorzystne dla podatnika rozstrzygnięcie podatkowe nie może automatycznie świadczyć o prowadzeniu postępowania w sposób naruszający ww. przepisy. Z tej przyczyny naruszenia art. 122 O.p. nie można upatrywać w niezastosowaniu bądź niekorzystnym zastosowaniu określonej normy prawnej.

19 W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

20 Dominik Gajewski Paweł Borszowski Anna Dalkowska