Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2023 r., III FSK 1567/21

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2023 r., III FSK 1567/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 lipca 2019 r. sygn. akt I SA/Gd 925/19 w sprawie ze skargi R. T. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 marca 2019 r. nr 2201-IEW-1.4123.1-2.2019/EP w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R.T. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 16 lipca 20219 r. sygn. akt I SA/Gd 925/19 oddalił skargę R. T. złożona na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 marca 2019 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe.

3 Z przyjętego do rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji stanu faktycznego sprawy wynika, że G. [...] S.A. z/s w G. nie uregulowała w terminie podatku od towarów i usług za II kwartał 2013r. i I kwartał 2014r. (wynikającego z deklaracji VAT-7), w konsekwencji czego powstały zaległości podatkowe w rozumieniu art. 51 ustawy Ordynacja podatkowa oraz odsetki od tych zaległości. Wobec bezskuteczności egzekucji z majątku w/w Spółki, Naczelnik [...] w dniu 23 października 2018r. wszczął postępowanie wobec byłego członka zarządu R. T. w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności z G. [...] S.A. za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za II kwartał 2013r. i I kwartał 2014r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Decyzją z dnia 15 listopada 2018r, Naczelnik [...] orzekł o odpowiedzialności byłego prezesa zarządu R. T. za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki G. [...] S.A. z tytułu podatku od towarów i usług za II kwartał 2013r. i I kwartał 2014r. wraz z odsetkami za zwłokę w kwotach wymienionych w sentencji oraz umorzył postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności R. T. z G. [...] S.A. za zaległości z tytułu kosztów egzekucyjnych. Na skutek wniesionego odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku decyzją z dnia 4 marca 2019r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] z dnia 15 listopada 2018r.

4 W skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku Strona zarzuciła nieprzeprowadzenie skutecznego postępowania egzekucyjnego do majątku Spółki poprzez zajęcie wierzytelności E. [...] Sp. z o.o., zaprzestanie egzekucji zaległości z tytułu podatku od towarów i usług w drodze "bezpośredniej egzekucji" w siedzibie Spółki w okresie po złożeniu przez Stronę rezygnacji z funkcji prezesa zarządu i niedokonanie skutecznej egzekucji z bieżących wpływów Spółki w okresie po złożeniu przez Stronę rezygnacji z funkcji prezesa zarządu. Dodatkowo zarzuciła nie przesłuchanie świadka T. Z., niepodjęcie wszelkich możliwych czynności umożliwiających Stronie faktyczne i aktywne uczestnictwo w postępowaniu oraz niezastosowanie względem Strony art. 2a Ordynacji podatkowej.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.). Wyrok jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

6 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł R. T. – reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego, zaskarżając wyrok WSA w całości i zarzucając mu:

7 I. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r: - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - naruszenie przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

8 1) art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez oparcie się przez Sąd na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organy podatkowe w sposób pełny, tj. z naruszeniem art. 120, 121, 122, 125, 187 § 1 i art. 191 Ordynacja podatkowa dalej jako o.p.), co w efekcie doprowadziło do błędnego zastosowania środka w postaci oddalenia skargi zamiast zastosowania środka w postaci uchylenia decyzji organu drugiej instancji w całości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

9 2) art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez błędne uznanie, że w stanie faktycznym sprawy przepisy art. 120, 121, 122, 125, 187 § 1 i art. 191 O.p. zwalniały organy podatkowe z prowadzenia postępowania dowodowego, którego celem byłoby ustalenie okoliczności powstania zobowiązania podatkowego, braku jego zapłaty oraz przede wszystkim ustalenia czy ze względu na zaniechanie czynności egzekucyjnych organu podatkowego nie doszło się do przyczynienia przez powyższy organ do braku skuteczności egzekucji środków, które w międzyczasie wpływały do spółki, co w efekcie doprowadziło do błędnego zastosowania środka w postaci oddalenia skargi zamiast zastosowania środka w postaci uchylenia decyzji organu drugiej instancji w całości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

10 3) art. 141 § 4 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nie odniesienie się do wszystkich zarzutów skargi, tj. zarzutów dotyczących naruszenia zasad prowadzenia postępowania podatkowego oraz przesłanek wyłączających odpowiedzialność skarżącego w oparciu o art. 116 O.p. pominięcie faktu zgłoszenia wniosku o upadłość spółki i jego oddalenia przez Sąd orzekający, a tylko i wyłącznie skupienie się na okolicznościach pozostających bez wpływu na wynik sprawy np. kwestii kolejnych przesłanek z art. 116 O.p., skoro już zaistnienie jednej powoduje brak odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe G. [...] S.A., a także naruszeniu art. 120, 121, 122, 125, 187 § 1 i art. 191 O.p. przez organy podatkowe w toku ustalenia stanu faktycznego, stanowiącego podstawę do zastosowania przepisów prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

11 II. Na podstawie art. 174 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich niewłaściwą wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie, tj.:

12 1) art. 116 § 1, § 2 i § 4 O.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, iż w przedmiotowej sytuacji mimo istnienia przesłanek negatywnych do orzeczenia odpowiedzialności R. T. byłego Prezesa Zarządu G. [...] S.A. w G. za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki z tytułu podatku od towarów i usług wraz z odsetkami, mimo iż ze zgromadzonego (co prawda nie pełnego materiału dowodowego) wprost wynikało, że odpowiedzialność taka nie może zostać mu przypisana, albowiem w okresie jego kadencji nie zachodziły przesłanki do ogłoszenia upadłości likwidacyjnej co potwierdził Sąd Rejonowy Gdańsk - Północ w Gdańsku oddalając jeden z wniosków wierzyciela G. [...] S.A.

13 2) art. 116 § 1 § 2 i § 4 O.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, iż w przedmiotowej sytuacji mimo istnienia przesłanek negatywnych do orzeczenia odpowiedzialności R. T. byłego Prezesa Zarządu G. [...] S.A. w G. za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki z tytułu podatku od towarów i usług wraz z odsetkami, mimo iż ze zgromadzonego (co prawda nie pełnego materiału dowodowego) wprost wynikało, że odpowiedzialność taka nie może zostać mu przypisana, albowiem prowadzona przez organy podatkowe egzekucja w stosunku do spółki G. [...] S.A. prowadzona była w sposób uchybiający art. 120 , 121, 122, 125 O.p. tj. z zasad prowadzenia postępowania podatkowego, co de facto doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego w sprawie i wydania przez organ naruszeniem podatkowy decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy w sprawie, na którym oparł swoje orzeczenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie kwestionując ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe.

14 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

15 Zarządzeniem z 15 listopada 2022 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), skierował sprawę na posiedzenie niejawne. Strony zostały o tym powiadomione i pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej i odpowiedzi na nią w odrębnym piśmie procesowym.

16 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

17 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, ponieważ wyrok WSA w Gdańsku odpowiada prawu (art. 184 p.p.s.a.) i dlatego skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

18 Skarżący podnosi zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego w zakresie ustalania stanu faktycznego stanowiącego podstawę do zastosowania przepisów prawa materialnego jak i naruszenie prawa materialnego. W ocenie Strony Skarżącej Sąd oparł się na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organ w sposób pełny. Ponadto błędnie uznał, że w stanie faktycznym sprawy przepisy art. 120, art. 121, art. 122, art. 125, art. 187§ 1 i art. 191 O.p. zwalniają organ podatkowy z prowadzenia postępowania, którego celem było ustalenie okoliczności powstania zobowiązania podatkowego, braku jego zapłaty oraz przede wszystkim ustalenia czy ze względu na zaniechanie czynności egzekucyjnych organu podatkowego nie doszło się do przyczynienia przez powyższy organ do braku skuteczności egzekucji środków, które w międzyczasie wpływały do spółki.

19 Dlatego też z tego punktu widzenia, jak i istoty sprawy konieczne stanie się wskazanie sposobu rozumienia art. 116 § 1 O.p. w stanie prawnym mającym zastosowanie w niniejszej sprawie.

20 Stosownie do tego unormowania ustawodawca podatkowy wprowadził konstrukcję odpowiedzialności osób trzecich, tj. członków zarządu wskazanych w tym unormowaniu spółek. Biorąc pod uwagę znaczenie instytucji odpowiedzialności, jak również skutki jej zastosowania konieczne staje się wykazanie w konkretnym przypadku całokształtu przesłanek, od zaistnienia których ustawodawca uzależnił jej zastosowanie. Przesłanki te, z uwagi na ich kształt normatywny, określa się jako pozytywne i negatywne. Do przesłanek pozytywnych, a zatem tych, od zaistnienia których zależy przyjęcia tego prawnego mechanizmu odpowiedzialności należy zaliczyć 1) istnienie zaległości podatkowych danej spółki, 2) pełnienie obowiązków członka zarządu (odpowiedzialność ta bowiem dotyczy zaległości podatkowych z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu), a także 3) bezskuteczność egzekucji z majątku.

21 W przypadku przesłanek pozytywnych odpowiedzialności ich wykazanie spoczywa na organie podatkowym, co wynika zarówno z ich kształtu normatywnego, jak również zostało potwierdzone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (przykładowo wyroki NSA: z 8 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 2469/21; z 5 lipca 2022 r., sygn. akt III FSK 67/22). Dotyczy to każdej z tych przesłanek niezależnie od ich umiejscowienia w ramach art. 116 § O.p., gdyż konsekwencją zastosowania tej regulacji jest rozszerzenie odpowiedzialności za zaległości podatkowe na dodatkową poza podatnikiem kategorię podmiotów, a zatem członków zarządu spółek wymienionych w tym unormowaniu.

22 Ustawodawca podatkowy konstruując przesłanki negatywne, a zatem wyłączające od odpowiedzialności wskazał na sytuację, gdy członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) - art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. albo nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy (art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p.). Do przesłanek wyłączających od odpowiedzialności prawodawca zaliczył także sytuacje, gdy członek zarządu wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Poprzez ustawowe określenie czynności danego członka zarządu wyłączające z odpowiedzialności, ustawodawca jednocześnie nakłada obowiązki co do tych przesłanek na ten podmiot. Zaistnienie prawnego mechanizmu odpowiedzialności tej kategorii osób trzecich jest zatem uzależnione od wykazania przesłanek pozytywnych, a także nie wykazania przez członka zarządu jednej z przywołanych przesłanek negatywnych odpowiedzialności.

23 Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, chybione są zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego odnoszące się braku ustaleń dotyczących okoliczności powstania zobowiązania, braku jego zapłaty o przede wszystkim ustalenia czy ze względu na zaniechanie czynności egzekucyjnych organu egzekucyjnego nie doszło do przyczynienia się organu do braku skuteczności egzekucji. Wskazane okoliczności nie mają znaczenia w postępowaniu dotyczącym przeniesienia odpowiedzialności byłego członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki.

24 Za nieuzasadnione uznać należy zarzuty naruszenia przez Sąd przepisów prawa procesowego tj. art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a polegające na zaakceptowaniu wadliwie przeprowadzonego przez organ postępowania dowodowego oraz poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego tj. postępowania przeprowadzonego z naruszeniem art. 121, art. 121, art. 122, art. 125, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Sąd pierwszej instancji w spornej sprawie wskazał, iż organy podatkowe dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia w kontekście znajdujących zastosowanie w badanej sprawie przepisów prawa materialnego tj. art. 116 § 1, § 2 i § 4 O.p.

25 Sąd pierwszej instancji prawidłowo wskazał zaistnienie wszystkich pozytywnych przesłanek odpowiedzialności, przyjmując jednocześnie, że nie została wykazana żadna z przesłanek wyłączających od zastosowania tej instytucji. Skarżący pełnił bowiem obowiązki członka zarządu (prezesa) w czasie upływu terminu płatności zobowiązań objętych zaskarżoną decyzją. Skarżący został bowiem powołany w skład zarządu 6 grudnia 2012 r., przy czym funkcję tę sprawował do dnia 14 maja 2014 r. kiedy złożył rezygnację. Zaś wynikające z deklaracji VAT-7 nieuregulowane zobowiązanie dotyczy II kwartału 2013 r. oraz I kwartału 2014 r. Poza tym Strona nie kwestionuje, że w okresie za który nie uregulowano zobowiązania wchodził w skład jednoosobowego zarządu.

26 Wykazane również zostało, że egzekucja prowadzona przeciwko Spółce okazała się bezskuteczna. Zasadnie WSA w tym zakresie powołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2008 r. II FPS 6/08 w której wskazano, że stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji,

27 o której mowa w art. 116 § 1 o.p. powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, a bezskuteczność egzekucji może zostać ustalona na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.

28 W niniejszej sprawie w następstwie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zaległości podatkowe nie zostały zaspokojone. W toku prowadzonej egzekucji ustalono, że Spółka nie posiada środków na rachunkach bankowych, majątku ruchomego i nieruchomego, nie prowadzi działalności gospodarczej. Wcześniej Spółka prowadziła działalność sportową opartą na sponsoringu, wynajmowała lokal od M. w G., jednak z uwagi na zaleganie z opłatami za czynsz nie przedłużono jej umowy najmu. W wyniku prowadzonego postępowania na zaległość w podatku od towarów i usług za I kwartał 2014 r. uzyskano łączną kwotę 4.210,99 zł. W wyniku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego na zaległość w podatku od towarów i usług za II kwartał 2013r. uzyskano łączną kwotę 28.517,52 zł. Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia skutecznego postępowania egzekucyjnego do majątku Spółki poprzez zajęcie wierzytelności E. [...] Sp. z o.o.. należy zauważyć, że w wyniku dokonania zajęcia w E. [...] Sp. z o.o. organ egzekucyjny uzyskał informację o zbiegu egzekucji sądowej z administracyjną. Sąd Rejonowy wyznaczył Komornika Sądowego do łącznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego z tego majątku. Natomiast Komornik Sądowy postanowieniem z dnia 30 grudnia 2016r., Nr Km 3917/15 umorzył postępowanie egzekucyjne z uwagi na jego bezskuteczność. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazał między innymi, że "przeciwko Spółce w tutejszej kancelarii prowadzonych jest 12 postępowań egzekucyjnych, gdzie stan zaległości na rzecz wierzycieli przekracza kwotę 564.650 zł bez odsetek i kosztów". Naczelnik [...], postanowieniem z dnia 2 marca 2018r. również umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku Spółki z uwagi na stwierdzenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Niewątpliwie zatem egzekucja prowadzona wobec Spółki okazała się bezskuteczna.

29 Zarzuty skarżącego co do przebiegu postępowania egzekucyjnego nie mogły zostać uwzględnione. Słusznie WSA wskazał, że kwestia prawidłowości przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego nie podlega badaniu w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu. Postępowanie z art. 116 § 1 O.p. nie służy przeprowadzaniu kontroli prawidłowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które jako postępowanie wykonawcze stanowi odrębną procedurę opatrzoną specyficznymi środkami odwoławczymi takimi jak zarzuty, czy skarga na czynności egzekucyjne. Ewentualna wadliwość postępowania egzekucyjnego powinna być podnoszona i skarżona przewidzianymi środkami w tym właśnie postępowaniu. Nie jest zatem rzeczą organu podatkowego weryfikacja, w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki, czy organ egzekucyjny wykorzystał wszystkie sposoby wyegzekwowania zobowiązania, w sytuacji gdy dysponuje wiążącym dla niego postanowieniem umarzającym postępowanie egzekucyjne (art. 194 § 1 O.p).

30 W odniesieniu do ustalenia właściwego czasu na zgłoszenie wniosku

31 o ogłoszenie upadłości spółki zostały wyjaśnione i udokumentowane. W aktach znajdują się dokumenty dotyczące sytuacji finansowej i majątku spółki tj. sprawozdanie finansowe oraz dokumenty dotyczące posiadanych zaległości w płatnościach. Organ stwierdził, że już w 2009 r. powstał stan niewypłacalności Spółki. Na koniec 2009 r. zobowiązania Spółki przekroczyły o kwotę 1.509.901,14 zł wartość jej majątku. W konsekwencji zarząd Spółki winien w 14-dniowym terminie wskazanym ustawą prawo upadłościowe i naprawcze tj. najpóźniej licząc od dnia 1 stycznia 2010 r. podjąć kroki zmierzające do ogłoszenia upadłości Spółki. Jeśli sytuacja uzasadniająca wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości zaistniała przed objęciem przez daną osobę funkcji członka zarządu - jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie - to wniosek taki winien być zgłoszony w ciągu 14 dni od momentu objęcia tej funkcji. Zatem z uwagi na fakt, że skarżący objął funkcję prezesa w jednoosobowym zarządzie Spółki w dniu 6 grudnia 2012r., czyli w czasie, gdy Spółka pozostawała już w stanie niewypłacalności, zobowiązany był podjąć działania w kierunku ogłoszenia upadłości niezwłocznie po ustaleniu, że stan interesów Spółki uzasadniał podjęcie takich czynności. Skarżący nie wykazał też, że nie ponosi winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki we właściwym czasie. Skarżący wskazywał, że o stanie niewypłacalności Spółki dowiedział się dopiero z audytu przeprowadzonego w grudniu 2013 r. Niemniej jednak, skoro zarząd prowadzi sprawy spółki i ją reprezentuje, to wynika stąd obowiązek posiadania przez każdego członka zarządu elementarnej wiedzy o najważniejszych sprawach spółki. Zatem nieznajomość kondycji finansowej spółki stanowi zawinione przez niego zaniechanie wykonywania podstawowych obowiązków i nie stanowi okoliczności świadczącej o braku winy w rozumieniu art. 116 O.p. Na marginesie wskazać należy, że również po przeprowadzonym audycie do czasu złożenia rezygnacji z funkcji przez Skarżącego, wniosek o ogłoszenie upadłości nie został złożony.

32 O braku winy nie świadczy również okoliczność, że osobą mającą decydujący głos w sprawach spółki miał być T. Z., czyli osoba de facto nie pełniąca żadnej funkcji w zarządzie Spółki. Zasadnie wskazano, że osobami odpowiedzialnymi za sprawy kierowanej spółki są członkowie jej zarządu, a wewnętrzny podział obowiązków obowiązujący w spółce, czy też nieformalne przekazanie prowadzenia spraw innej osobie nie stanowi podstaw do wyłączenia odpowiedzialności o której mowa w art. 116 O.p. Podstawą powstania odpowiedzialności jest sam fakt bycia członkiem zarządu. Zasadnie WSA wskazał, że bierna postawa prawidłowo powołanego członka zarządu, skutkująca np. brakiem wiedzy odnośnie sytuacji finansowej osoby prawnej, nie wyłącza jago odpowiedzialności, wynikającej z niezgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, nie jest także okolicznością wyłączającą jego winę za brak aktywności w dokonaniu takiego zgłoszenia.

33 Nie można odmówić członkowi zarządu prawa do podjęcia ryzyka

34 i niezgłoszenia wniosku o upadłość, mimo wystąpienia stosownych ku temu przesłanek ustawowych. Jednak jeśli zarządzający spółką takie ryzyko podejmuje,

35 to musi to czynić ze świadomością odpowiedzialności z tym związanej i liczyć się

36 z tym, że w przypadku dokonania błędnej oceny sytuacji rodzącej w konsekwencji choćby częściową niemożność zaspokojenia długów przez spółkę, to sam będzie musiał ponieść subsydiarną odpowiedzialność finansową. W konsekwencji R. T., nie wykazał, iż zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło we właściwym czasie.

37 Skarżący nie wskazał także mienia Spółki, z którego możliwe byłoby zaspokojenie istniejących zaległości podatkowych. Okolicznością zwalniającą członka zarządu z odpowiedzialności za zaległości Spółki nie jest sytuacja wskazania mienia jakiegokolwiek, ale takiego, które faktycznie istnieje i realnie umożliwia zaspokojenie istniejących zaległości fiskalnych. Określenie "zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części" oznacza, że można przewidzieć z dużą dozą pewności, iż egzekucja będzie skuteczna i doprowadzi do wyegzekwowania należności, a ich wysokość będzie miała wartość stanowiącą znaczny (duży) odsetek porównując ją z wysokością zaległości podatkowych Spółki. Takiego istniejącego mienia, skarżący jednak nie wskazał. Zasadnie WSA podał, że argumenty Strony, odnoszące się do faktu prowadzenia takiej samej działalności jak Spółka przez Gdański [...], nie mogły wpłynąć na odmienną ocenę zaistnienia ww. przesłanki, jest to bowiem podmiot odrębny od Spółki, nawet jeżeli w jego działalność zaangażowane są te same osoby fizyczne. Majątek tego odrębnego podmiotu nie może posłużyć zaspokojeniu zaległości podatkowych Spółki.

38 Wbrew zarzutom zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wydania rozstrzygnięcia. Dodatkowo należy podkreślić, że Strona nie składała wniosku o przesłuchanie T. Z. Ponadto T. Z. nie był członkiem zarządu w okresie w którym powstała zaległość podatkowa za którą przeniesiona została odpowiedzialność na Skarżącego, z tego też względu zasadnie WSA wskazał, że dowód z wyżej wymienionego świadka nie spełnia warunku istotności dla wyjaśnienia sprawy.

39 Prawidłowe przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji realizacji wszystkich pozytywnych przesłanek odpowiedzialności, w tym pełnienia funkcji w zarządzie spółki stosownie do art. 116 § 1 i § 2 O.p., ma określone konsekwencji co do oceny przesłanek wyłączających od zastosowania tej instytucji. W skardze kasacyjnej Skarżący podnosi naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. polegające na błędnym przyjęciu, że nie zaistniały przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność podkreślając, że w czasie gdy pełnił funkcję dwukrotnie złożony został wniosek

40 o upadłość likwidacyjną, które to wnioski zostały rozstrzygnięte merytorycznie.

41 W aktach administracyjnych znajdują się dokumenty świadczące o tym,

42 że wniosek o ogłoszenie upadłości spółki zgłoszony przez jednego z wierzycieli spółki został oddalony postanowieniem z 22 maja 2013 r. przez Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku. Podobnie wniosek złożony w dniu 8 maja 2013 r. przez wierzyciela P. Ś. został oddalony postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2014 r. Z treści uzasadnienia przedmiotowych postanowień wynika, że sąd stwierdził brak legitymacji czynnej wnioskodawcy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości – co oznaczało, że wierzytelność była sporna, wnioskodawca nie mógł być uznany za wierzyciela. Tym samym wskazane przez Stronę postanowienia nie dowodzą, że w okresie pełnienia przez Skarżącego funkcji prezesa zarządu nie istniały przesłanki do ogłoszenia upadłości. Z tego też względu, postanowienia na które powołuje się Strona, nie stanowią dowodu na okoliczność, zaistnienia przesłanki wyłączającej od odpowiedzialności Skarżącego.

43 Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zgodnie

44 z powołanym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie (...). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

45 Skarżący upatruje naruszenia wskazanego przepisu w tym, że Sąd I instancji nie odniósł się wszystkich zarzutów skargi tj. pominął fakt zgłoszenia wniosku o upadłość likwidacyjną spółki i jego oddalenie. Wbrew twierdzeniu, Strona w skardze do Sądu I instancji nie wskazała na okoliczność złożenia przez wierzyciela wniosku o upadłość likwidacyjną i oddalenie tego wniosku przez sąd upadłościowy w okresie pełnienia funkcji prezesa zarządu przez Skarżącego. Z tego już tylko względu zarzut skargi kasacyjnej dotyczący braku odniesienia się przez WSA do tego zarzutu jest niezasadny.

46 Wobec powyższego podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się niezasadne. Z tego też względu Naczelny Sąd Administracyjny, oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

47 |Sędzia (del.) WSA |Sędzia NSA |Sędzia NSA |

48 |Anna Juszczyk-Wiśniewska |Dominik Gajewski |Sławomir Presnarowicz |