Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2004 r., GZ 54/04

postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2004 r., GZ 54/04

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA - Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Dyrektora Izby Celnej w Warszawie od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2004 r. sygn. akt V SA 970/03 w sprawie ze skargi "[...]" Spółki z o.o. w Urzucie na decyzję Dyrektora Izby Celnej Port Lotniczy w Warszawie z dnia 6 lutego 2003 r. sygn. akt [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia: - oddalić zażalenie - U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 czerwca 2004 r. odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez Dyrektora Izby Celnej w Warszawie, reprezentowanego przez radcę prawnego A. W.. W uzasadnieniu podał, że stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł, a w myśl § 2 ust. 3 pkt 13 tegoż rozporządzenia wpis stały w sprawach skarg nieobjętych wpisem stosunkowym wynosi w sprawach z zakresu prawa celnego – 500 zł. Połowa wpisu stałego jest również wpisem stałym. Przy wniesieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca nie uiściła wpisu stałego, a tym samym naruszyła przepis art. 219 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie zaś z art. 221 tej ustawy pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. W tej sytuacji Sąd orzekł jak w postanowieniu na mocy art. 221 w zw. z art. 178 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej w Warszawie wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2004 r., w którym domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. W uzasadnieniu zażalenia zarzucił Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), zgodnie z którym wpis stały od skargi wniesionej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie po przekazaniu skargi sądowi. Zdaniem strony skarżącej, ten ostatni przepis – wydany na podstawie delegacji z art. 233 omawianej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jest przepisem szczególnym i jako taki ma pierwszeństwo w stosunku do art. 221 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zostało wniesione na podstawie art. 194 § 1 pkt 7 ustawy – p.s.a. Zgodnie z tym przepisem zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej. W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została odrzucona na podstawie art. 221 ustawy – p.s.a., gdyż strona zastąpiona przez radcę prawnego nie uiściła wpisu stałego przy wniesieniu tej skargi. Tych okoliczności strona skarżąca nie kwestionuje, lecz twierdzi, iż na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) obowiązana była do uiszczenia wpisu stałego dopiero po wezwaniu Sądu, a takiego wezwania nie otrzymała. Poglądu tego podzielić jednak nie można, skoro art. 221 z omawianej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wynika, iż pismo wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie zostało należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Do tego rodzaju pism należy niewątpliwie również skarga kasacyjna. Jeżeli zaś chodzi o powołany w zażaleniu art. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad (...), zgodnie z którym wpis stały od skargi wniesionej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie, po przekazaniu skargi sądowi, to przepis ten w odniesieniu do skargi kasacyjnej pozostaje w sprzeczności z art. 221 powołanej ustawy – p.s.a. Wprawdzie przepis ten został wydany na podstawie delegacji zawartej w art. 233 p.s.a., zawierającego upoważnienie dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia wysokości i szczegółowych zasad pobierania wpisu, lecz w swojej treści pozostaje w oczywistej sprzeczności z dyspozycją przepisu art. 221 ustawy – p.s.a. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, iż przepis rangi ustawowej ma pierwszeństwo przed przepisem wykonawczym. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Wykonanie zaś ustawy w żadnym wypadku nie może polegać na zmianie jej przepisów. Bezwzględne pierwszeństwo ustawy w stosunku do przepisów wykonawczych nie pozwala na zastosowanie powołanej w zażaleniu reguły interpretacyjnej, iż przepisy rozporządzenia jako przepisy szczególne mają pierwszeństwo w stosunku do przepisów ogólnych zawartych w ustawie. Ta reguła interpretacyjna mogłaby mieć zastosowanie tylko w przypadku ewentualnych sprzeczności przepisów równych rangą. Stąd też Sąd mógł w niniejszej sprawie pominąć normę § 5 ust. 2 omawianego rozporządzenia, jako aktu podustawowego niezgodnego z Konstytucją i wydać rozstrzygnięcie wyłącznie na podstawie ustawy (por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r. III RN 33/02 / OSN – IPUiSP z 2004 r. nr 7, poz. 111). Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zażalenie oddalił.

Uzasadnienie

P O S T A N O W I E N I E

2 Dnia 7 października 2004 r.

3 Naczelny Sąd Administracyjny

4 w składzie:

5 Sędzia NSA - Jan Bała

6 po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004 r.

7 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej

8 zażalenia Dyrektora Izby Celnej w Warszawie

9 od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

10 z dnia 25 czerwca 2004 r. sygn. akt V SA 970/03

11 w sprawie ze skargi "[...]" Spółki z o.o. w Urzucie

12 na decyzję Dyrektora Izby Celnej Port Lotniczy w Warszawie

13 z dnia 6 lutego 2003 r. sygn. akt [...]

14 w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe

15 postanawia:

16 - oddalić zażalenie -

U Z A S A D N I E N I E

17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 czerwca 2004 r. odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez Dyrektora Izby Celnej w Warszawie, reprezentowanego przez radcę prawnego A. W.. W uzasadnieniu podał, że stosownie do § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100 zł, a w myśl § 2 ust. 3 pkt 13 tegoż rozporządzenia wpis stały w sprawach skarg nieobjętych wpisem stosunkowym wynosi w sprawach z zakresu prawa celnego – 500 zł. Połowa wpisu stałego jest również wpisem stałym.

18 Przy wniesieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca nie uiściła wpisu stałego, a tym samym naruszyła przepis art. 219 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie zaś z art. 221 tej ustawy pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej.

19 W tej sytuacji Sąd orzekł jak w postanowieniu na mocy art. 221 w zw. z art. 178 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

20 Pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej w Warszawie wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2004 r., w którym domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości.

21 W uzasadnieniu zażalenia zarzucił Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193), zgodnie z którym wpis stały od skargi wniesionej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie po przekazaniu skargi sądowi. Zdaniem strony skarżącej, ten ostatni przepis – wydany na podstawie delegacji z art. 233 omawianej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jest przepisem szczególnym i jako taki ma pierwszeństwo w stosunku do art. 221 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

22 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

23 Zażalenie zostało wniesione na podstawie art. 194 § 1 pkt 7 ustawy – p.s.a. Zgodnie z tym przepisem zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia, których przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej.

24 W przedmiotowej sprawie skarga kasacyjna została odrzucona na podstawie art. 221 ustawy – p.s.a., gdyż strona zastąpiona przez radcę prawnego nie uiściła wpisu stałego przy wniesieniu tej skargi.

25 Tych okoliczności strona skarżąca nie kwestionuje, lecz twierdzi, iż na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) obowiązana była do uiszczenia wpisu stałego dopiero po wezwaniu Sądu, a takiego wezwania nie otrzymała.

26 Poglądu tego podzielić jednak nie można, skoro art. 221 z omawianej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wynika, iż pismo wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie zostało należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Do tego rodzaju pism należy niewątpliwie również skarga kasacyjna. Jeżeli zaś chodzi o powołany w zażaleniu art. 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad (...), zgodnie z którym wpis stały od skargi wniesionej przez adwokata lub radcę prawnego uiszcza się na wezwanie, po przekazaniu skargi sądowi, to przepis ten w odniesieniu do skargi kasacyjnej pozostaje w sprzeczności z art. 221 powołanej ustawy – p.s.a.

27 Wprawdzie przepis ten został wydany na podstawie delegacji zawartej w art. 233 p.s.a., zawierającego upoważnienie dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia wysokości i szczegółowych zasad pobierania wpisu, lecz w swojej treści pozostaje w oczywistej sprzeczności z dyspozycją przepisu art. 221 ustawy – p.s.a. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, iż przepis rangi ustawowej ma pierwszeństwo przed przepisem wykonawczym. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania.

28 Wykonanie zaś ustawy w żadnym wypadku nie może polegać na zmianie jej przepisów.

29 Bezwzględne pierwszeństwo ustawy w stosunku do przepisów wykonawczych nie pozwala na zastosowanie powołanej w zażaleniu reguły interpretacyjnej, iż przepisy rozporządzenia jako przepisy szczególne mają pierwszeństwo w stosunku do przepisów ogólnych zawartych w ustawie. Ta reguła interpretacyjna mogłaby mieć zastosowanie tylko w przypadku ewentualnych sprzeczności przepisów równych rangą.

30 Stąd też Sąd mógł w niniejszej sprawie pominąć normę § 5 ust. 2 omawianego rozporządzenia, jako aktu podustawowego niezgodnego z Konstytucją i wydać rozstrzygnięcie wyłącznie na podstawie ustawy (por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r. III RN 33/02 / OSN – IPUiSP z 2004 r. nr 7, poz. 111).

31 Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zażalenie oddalił.